ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ

Αντισύλληψη ονομάζεται κάθε μέθοδος που έχει σκοπό να αναστέλλει τη γονιμότητα για όσο καιρό χρησιμοποιείται, ενώ όταν διακόπτεται, η γονιμότητα θα πρέπει να επανέρχεται. Κατ΄αρχήν όλοι θα πρέπει να γνωρίζουν ότι δεν υπάρχει αντισυλληπτική μέθοδος που να είναι 100% αποτελεσματική, ενώ πολλές από αυτές μπορεί να δημιουργούν και ανεπιθύμητες ενέργειες. 

   Επομένως θα πρέπει να εξετάζονται επισταμένως οι αντενδείξεις κάθε μεθόδου, μελετώντας το ιατρικό ιστορικό της κάθε γυναίκας, τον τρόπο ζωής της, τις συνήθειές της και φυσικά τυχόν παθολογικές καταστάσεις. Επίσης θα πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπ΄όψιν η επιθυμία της γυναίκας να ακολουθήσει τη συγκεκριμένη μέθοδο αντισύλληψης που προτείνεται, ή η άρνησή της να την υιοθετήσει.

   Η αντισύλληψη διαχωρίζεται σε τρεις μεγάλες κατηγορίες: Φυσικές μέθοδοι αντισύλληψης, μέθοδοι φραγμού, και μέθοδοι που χρησιμοποιούν φαρμακευτικά ή ορμονικά σκευάσματα.

   Οι φυσικές μέθοδοι είναι η ημερολογιακή μέθοδος καθορισμού των γόνιμων ημερών, η παρακολούθηση της θερμοκρασίας του σώματος, ο έλεγχος της τραχηλικής βλέννης (μπορεί μια έμπειρη γυναίκα να αντιληφθεί τη διαφορά στις διάφορες ημέρες του κύκλου της), ο θηλασμός και η αμηνόρροια που προκαλεί, η διακεκομμένη σεξουαλική επαφή, η κολπική πλύση μετά από επαφή. Όλες οι παραπάνω μέθοδοι δεν προσφέρουν την αναμενόμενη ασφάλεια, έχουν μεγάλο ποσοστό αποτυχίας, η κολπική πλύση όμως επιπλέον θα πρέπει να αποφεύγεται, για τον κίνδυνο πυελικής φλεγμονής που επιφυλάσσει. 

   Στις μεθόδους φραγμού ανήκουν το ανδρικό και το γυναικείο προφυλακτικό, το κολπικό διάφραγμα, ο αντισυλληπτικός σπόγγος και διάφορες σπερματοκτόνες ουσίες. Πρόκειται για πιο αξιόπιστες μεθόδους, εντούτοις οι σπερματοκτόνες ουσίες ενοχοποιούνται για ανάπτυξη κολπίτιδων και για ερεθισμό του κόλπου και του αιδοίου μετά από συχνή χρήση.

   Το ενδομήτριο σπείραμα ή σπιράλ είναι μια «συσκευή» που τοποθετείται μέσα στη μήτρα της γυναίκας διαμέσου του τραχήλου και ασκεί την αντισυλληπτική του δράση με διάφορους και συγκεκριμένους τρόπους, ενώ αφαιρείται για να αντικατασταθεί κάθε τρία με πέντε χρόνια. Υπάρχει επιπλέον και σπείραμα με ορμόνη και συγκεκριμένες ενδείξεις τοποθέτησής του. Το ποσοστό αντισύλληψης που προσφέρει το σπιράλ είναι μεγάλο. Οι αντενδείξεις για την τοποθέτησή του είναι πολλές και πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη. Γενικά θα πρέπει να αποφεύγεται  η τοποθέτησή του σε γυναίκες με παθολογική νόσο που αυξάνει την ευαισθησία του οργανισμού σε λοιμώξεις, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου Ι, το AIDS, η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια υπό αιμοκάθαρση, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, κ.α. Επίσης αντενδείκνυται σε γυναίκες χρήστες ενδοφλεβίων ναρκωτικών, σε γυναίκες με αλλεργία στο χαλκό, σε νόσο του Wilson και σε γυναίκες με κακοήθεια (καρκίνο οπουδήποτε στο σώμα), ή λευχαιμία. Από το γυναικολογικό ιστορικό της γυναίκας μας ενδιαφέρει η πρόσφατη πυελική φλεγμονή, το παθολογικό Παπ-τεστ, ανατομικά προβλήματα της μήτρας ή παθήσεις της που μεταβάλλουν την ενδομητρική κοιλότητα, η κολπίτιδα, η κολπική αιμόροια άγνωστης αιτιολογίας, η ύπαρξη πιθανής εγκυμοσύνης, ο πρόσφατος τοκετός, κ.α.

   Όσον αφορά την ορμονική αντισύλληψη, έχει κι αυτή τα υπέρ και τα κατά της. Τα οφέλη των αντισυλληπτικών δισκίων είναι ότι προσφέρουν άριστη αντισυλληπτική ικανότητα όταν λαμβάνονται όπως πρέπει, ελαττώνουν τα ανδρογόνα, με ευεργετικό αποτέλεσμα στην ακμή, στην αλωπεκία ανδρογενούς τύπου και στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, βελτιώνουν σε μέγιστο βαθμό τη δυσμηνόρροια, ελαττώνουν τον όγκο αίματος κατά την έμμηνο ρύση, ελαττώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου και των ωοθηκών, ενώ παρουσιάζουν κι άλλα οφέλη, όσον αφορά την ενδομητρίωση, τα ινομυώματα, τις κύστεις ωοθηκών, την οστική μάζα, κ.α.

   Οι κίνδυνοι από τη χρησιμοποίηση ορμονικής αντισύλληψης είναι η εμφάνιση καταρχήν θρομβοεμβολικών επεισοδίων (έμφραγμα του μυοκαρδίου, εγκεφαλικό επεισόδιο, θρόμβωση φλεβών κάτω άκρων, πνευμονική εμβολή). Οι παραπάνω κίνδυνοι είναι αυξημένοι σε γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας, σε γυναίκες που καπνίζουν, σε παχύσαρκες, σε άτομα με αρτηριακή υπέρταση, ή σε γυναίκες με θρομβοφιλία (αρκετά συχνό φαινόμενο, που οπωσδήποτε δικαιολογεί τον εργαστηριακό έλεγχο τυχόν ύπαρξης της διαταραχής πριν τη συνταγογράφηση αντισυλληπτικών δισκίων). Επίσης τα αντισυλληπτικά μπορεί να παραβλάψουν τη λειτουργία του ήπατος και πρέπει να γίνεται συχνός έλεγχος της ηπατικής λειτουργίας (εξετάσεις αίματος). Τέλος τα αντισυλληπτικά φαίνεται να αυξάνουν ελάχιστα και την εξέλιξη της δυσπλασίας του τραχήλου προς καρκίνο του τραχήλου.

  Στις αντενδείξεις χορήγησης ορμονικών αντισυλληπτικών είναι η λήψη ορισμένων φαρμάκων, με τα οποία προκαλούν αλληλεπιδράσεις, ο θηλασμός, ο πρόσφατος τοκετός, το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η υπέρταση, η μεγάλη ηλικία (άνω των 35), η υπερλιπιδαιμία (χοληστερίνη), η θρομβοφιλία, το ιστορικό εμφράγματος, εγκεφαλικού, καρκίνου του μαστού, οι παθήσεις του ήπατος, κ.α.

   Νεότερη μορφή ορμονικής αντισύλληψης αποτελεί ο κολπικός δακτύλιος και το διαδερμικό αυτοκόλλητο, με τους ίδιους κινδύνους και αντενδείξεις.

   Εάν κάποια αντισυλληπτική μέθοδος αποτύχει, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και η επείγουσα αντισύλληψη (το χάπι της επόμενης ημέρας), με ιατρική καθοδήγηση και συνταγογράφηση, λόγω των αντενδείξεών του και των κινδύνων του. Φυσικά η δράση του είναι αποτελεσματικότερη όσο πιο νωρίς γίνει η λήψη του.

   Σε γυναίκες που έχουν ολοκληρώσει την οικογένειά τους και είναι άνω των 35, προτείνεται και η μη αναστρέψιμη χειρουργική στείρωση, η οποία είναι αποτελεσματική χωρίς να επιβαρύνει τον οργανισμό ή την ορμονική λειτουργία και την έμμηνο ρύση της γυναίκας.

   Σίγουρα η απόφαση για τον τρόπο αντισύλληψης δεν πρέπει να λαμβάνεται βιαστικά κι επιπόλαια από μια γυναίκα, αλλά πρέπει να γίνεται μετά από συζήτηση με τον γιατρό της, για να της εξηγήσει όλα τα οφέλη και τους κινδύνους της κάθε μεθόδου, να γίνει η λήψη του ιστορικού της και κάποιες απαραίτητες εργαστηριακές εξετάσεις. Τέλος, σύμφωνα με την επιθυμία της, θα αποφασιστεί ποια μέθοδο θα ακολουθήσει.

Search